Thông tư 81/2026/TT-BXD: vật liệu xây dựng nào phải dán nhãn năng lượng, từ khi nào
Thông tư 81/2026/TT-BXD: vật liệu xây dựng nào phải dán nhãn năng lượng, từ khi nào
01Thông tư 81/2026/TT-BXD quy định những gì?
Thông tư hướng dẫn Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả số 50/2010/QH12, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 77/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2026). Luật sửa đổi đã đưa vật liệu xây dựng vào diện phải dán nhãn năng lượng trước khi đưa ra thị trường; Thông tư 81 cụ thể hóa việc này. Phạm vi điều chỉnh gồm:
- Danh mục vật liệu phải dán nhãn và lộ trình áp dụng.
- Nội dung, quy cách nhãn năng lượng.
- Điều kiện của phòng thử nghiệm đặc tính nhiệt.
- Công bố, dán nhãn; kiểm tra, báo cáo; đình chỉ, thu hồi nhãn.
Đối tượng áp dụng là cơ sở sản xuất, doanh nghiệp nhập khẩu, tổ chức và cá nhân phân phối, kinh doanh vật liệu trong danh mục, kể cả bán trên nền tảng thương mại điện tử, cùng các phòng thử nghiệm đặc tính nhiệt. Thông tư không áp dụng với hàng tạm nhập tái xuất, quá cảnh, chuyển khẩu; hàng sản xuất để xuất khẩu; hàng mẫu, hàng trưng bày, hàng nghiên cứu không đưa ra thị trường; vật liệu phục vụ quốc phòng, an ninh.
02Danh mục vật liệu và lộ trình bắt buộc
Điều 4 và Phụ lục I chia vật liệu thành hai nhóm. Tiêu chí chọn là vật liệu dùng cho lớp vỏ bao che, có đặc tính nhiệt ảnh hưởng đến hiệu quả năng lượng của công trình, có tiêu chuẩn phương pháp thử và thử nghiệm được tại phòng thử nghiệm.
Trước các mốc trên, doanh nghiệp được khuyến khích dán nhãn tự nguyện. Khi đã tự nguyện dán nhãn thì vẫn phải thử nghiệm và công bố đầy đủ như trường hợp bắt buộc.
03Nhãn năng lượng vật liệu xây dựng ghi những gì?
Đây là nhãn công bố giá trị đặc tính nhiệt để người mua so sánh. Thông tư không đặt cấp sao hay ngưỡng đạt, không đạt. Theo khoản 1 Điều 5, nhãn gồm:
- Tên hoặc tên viết tắt của cơ sở sản xuất, nhập khẩu.
- Tên sản phẩm và mã kiểu, loại.
- Đặc tính nhiệt và giá trị công bố.
- Tiêu chuẩn phương pháp thử.
- Mã tra cứu điện tử (nếu có).
Ba chỉ số được dùng trên nhãn:
- g-value (SHGC) của kính: phần năng lượng mặt trời đi qua kính vào trong nhà. Giá trị càng thấp, nhiệt từ nắng vào nhà càng ít. Thử theo TCVN 7737:2023.
- SRI của sơn, tôn, tấm ốp: khả năng phản xạ và tỏa nhiệt của bề mặt dưới nắng. Giá trị càng cao, bề mặt càng ít nóng. Thử theo TCVN 14358:2025.
- λ (lambda) của vật liệu cách nhiệt, tường, trần: hệ số dẫn nhiệt, đơn vị W/m.K. Giá trị càng thấp, vật liệu cách nhiệt càng tốt. Thử theo TCVN 14356:2025 hoặc TCVN 14357:2025.
Nhãn có thể tích hợp vào nhãn hàng hóa hoặc làm nhãn riêng, dán hoặc in trên sản phẩm, bao bì theo mẫu tại Phụ lục III của Thông tư.
04Thủ tục tự công bố và dán nhãn
Doanh nghiệp không xin cấp phép mà tự thử nghiệm, tự công bố và chịu trách nhiệm về thông tin. Trình tự chính:
- Thử nghiệm: mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm được thử tại phòng thử nghiệm đặc tính nhiệt đã được Bộ Xây dựng công bố. Phòng thử nghiệm nước ngoài cần được công nhận theo ISO/IEC 17025 bởi tổ chức là thành viên thỏa thuận ILAC hoặc APAC.
- Lập hồ sơ: thông số kỹ thuật, kết quả thử nghiệm, giấy công bố theo Mẫu số 01 Phụ lục II và mẫu nhãn dự kiến.
- Gửi hồ sơ điện tử đến Bộ Xây dựng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, đồng thời công khai trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp.
- Dán nhãn: dán hoặc in nhãn lên sản phẩm, bao bì. Nhà phân phối, người bán, kể cả trên sàn thương mại điện tử, phải thể hiện đúng thông tin nhãn đã công bố.
- Báo cáo hằng năm trước ngày 01/3 gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Bộ Xây dựng.
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh kiểm tra hàng đang lưu thông và có thể đình chỉ, thu hồi nhãn khi phát hiện sai phạm.
05Ý nghĩa với chủ đầu tư và đơn vị thiết kế
Thông tư 81 đặt nghĩa vụ cho bên sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh vật liệu, không đặt nghĩa vụ trực tiếp cho chủ đầu tư. Tuy vậy, số liệu trên nhãn có ích ngay từ giai đoạn thiết kế:
- Kính mặt dựng, cửa sổ: so sánh g-value giữa các sản phẩm theo cùng một tiêu chuẩn thử, thay vì dựa vào catalogue mỗi hãng một cách đo.
- Mái tôn nhà xưởng: chỉ số SRI giúp chọn tôn, lớp phủ giảm hấp thụ nhiệt cho mái diện tích lớn. Xem thêm thiết kế nhà xưởng tiền chế.
- Tường bao che, trần: hệ số λ là số liệu đầu vào để tính nhiệt trở của kết cấu bao che.
- Mô hình BIM: giá trị λ, SRI, g-value đã công bố có thể đưa vào thuộc tính vật liệu của mô hình để phục vụ mô phỏng năng lượng. Xem dịch vụ triển khai model BIM.
Về quy chuẩn, công trình sử dụng năng lượng hiệu quả hiện áp dụng QCVN 09:2017/BXD. Bộ Xây dựng đã ban hành QCVN 04-3:2026/BXD kèm Thông tư 61/2026/TT-BXD ngày 30/7/2026 để thay thế, có hiệu lực từ 01/02/2027. Thông tư 81 không dẫn chiếu trực tiếp các quy chuẩn này, nhưng số liệu đặc tính nhiệt được công bố thống nhất sẽ giúp việc kiểm tra tuân thủ thuận tiện hơn. Tổng hợp các văn bản mới khác có tại bài Luật Xây dựng 2025 và các văn bản mới về đầu tư xây dựng.
Câu hỏi thường gặp
Bài viết mang tính tham khảo theo quy định hiện hành tại thời điểm đăng; hồ sơ cụ thể cần đối chiếu văn bản mới nhất và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Dịch vụ khác
Công trình thuộc dự án có báo cáo nghiên cứu khả thi đã được cơ quan chuyên môn thẩm định và phê duyệt được miễn giấy phép xây dựng. Bình Đại Phát lập báo cáo, thiết kế cơ sở và mô hình BIM đồng bộ theo Luật Xây dựng 2025.
Từ 01/7/2026, dự án có tổng mức đầu tư không quá 40 tỷ đồng (không gồm bồi thường, giải phóng mặt bằng, tiền sử dụng đất) chỉ cần lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật. Bình Đại Phát hướng dẫn điều kiện, nội dung, thẩm định và phê duyệt.
Thiết kế FEED dành cho dự án có công nghệ, nay được Luật Xây dựng 2025 cho phép dùng thay thiết kế cơ sở trong báo cáo nghiên cứu khả thi. Bài viết giải thích khái niệm, điều kiện áp dụng và cách ghép FEED vào các bước thiết kế.
Luật Xây dựng 2025 bắt buộc thẩm tra thiết kế với công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng và công trình thuộc diện thẩm định phòng cháy, chữa cháy. Bài viết giúp chủ đầu tư xác định mình có thuộc diện không và chuẩn bị hồ sơ.
Từ 01/7/2026, cấp công trình được xác định theo Thông tư 34/2026/TT-BXD thay Thông tư 06/2021. Cấp quyết định nơi xin phép, diện miễn phép, nghĩa vụ BIM và thẩm tra, nên chủ đầu tư cần xác định đúng ngay từ đầu.
Một bộ hồ sơ thiết kế nhà xưởng tiền chế tốt bắt đầu từ dây chuyền sản xuất và thông tin quy hoạch, rồi mới đến khung thép. Bài viết đi qua từng bước, từng bộ môn và bộ bản vẽ cần nộp khi xin phép từ 01/7/2026.
Nghị định 217/2026 quy định rõ bộ bản vẽ trong hồ sơ xin phép nhà ở riêng lẻ: mặt bằng trên lô đất, mặt bằng các tầng, mặt đứng, mặt cắt, móng và đấu nối hạ tầng. Bài viết giải thích từng bản vẽ và các yêu cầu đi kèm.
Từ 01/7/2026, chi phí lập báo cáo nghiên cứu khả thi được xác định theo định mức tỷ lệ phần trăm tại Phụ lục VIII Thông tư 38/2026/TT-BXD. Bài viết giải thích công thức, các hệ số điều chỉnh và những khoản phải tính riêng.
Chứng chỉ năng lực của tổ chức đã bỏ từ 01/7/2025, Luật Xây dựng 2025 giao chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm chọn nhà thầu dựa trên thông tin năng lực công khai. Bài viết chỉ ra cần kiểm tra gì để chọn đúng đơn vị tư vấn.
Lô 5x20 là khổ đất phổ biến trong đô thị, đủ rộng cho nhiều phương án nhưng sâu và kín hai bên. Bài viết so sánh cách đặt cầu thang, giếng trời, gợi ý công năng từng tầng và những điều cần kiểm tra trước khi vẽ.
